NZa wijzigt regels zorginkoopproces
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft de Regeling Transparantie zorginkoopproces en de Handvatten Contractering gewijzigd. De wijzigingen volgen op een in 2024 gestarte evaluatie met betrokken partijen. De nieuwe regels zijn op 1 maart 2026 ingegaan en gelden voor het recent gepubliceerde inkoopbeleid van zorgverzekeraars voor 2027 en de jaren daarna. Met het oog op de deadline van 1 oktober 2026 voor het indienen van offertes en contractvoorstellen voor de zorginkoop 2027, lichten wij hieronder de belangrijkste aanpassingen toe.
Nieuwe naam
Beide documenten hebben een nieuwe naam. Voortaan spreken we van de Regeling Transparantie zorgcontractering en de Handvatten Zorgcontractering. Met deze naamswijziging benadrukt de NZa dat zorgcontractering een gezamenlijk proces is van zorgverzekeraars en zorgaanbieders.
Transparantie over invulling maatschappelijke opgave
Op grond van artikel 4 van de Regeling Transparantie zorgcontractering geldt een nieuwe informatieverplichting. Waar dit hiervoor alleen nog als richtsnoer was opgenomen in de Handvatten Contractering, is deze verplichting nu expliciet verankerd in de regeling. Zorgverzekeraars moeten in hun zorginkoopbeleid expliciet toelichten op welke wijze zij bij de zorginkoop invulling geven aan de maatschappelijke opgave. Met deze maatschappelijke opgave wordt gedoeld op de gezamenlijke verantwoordelijkheid van het zorgveld – waaronder overheid, zorgverzekeraars, zorgaanbieders en patiënten- en cliëntenorganisaties – om de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van zorg te borgen en de transitie naar passende zorg te bevorderen. Deze opgave is onder meer verankerd in het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). De NZa verwacht dat zorgverzekeraars een duidelijke (concern)visie hebben op deze maatschappelijke opgave en dat zij deze visie kenbaar maken in hun zorginkoopbeleid, bijvoorbeeld via een verwijzing naar een webpagina. Daarnaast moet de zorgverzekeraar in het inkoopbeleid aangeven of en hoe deze visie zich vertaalt naar de specifieke sector waarvoor zorg wordt ingekocht. Bijvoorbeeld de invloed van deze visie op de methode waarop zorg wordt ingekocht, de minimumvereisten om in aanmerking te komen voor een contract of regionale omstandigheden die relevant zijn. Hierbij kan aansluiting worden gezocht bij de regionale plannen en plannen voor bovenregionale zorg.
Inzichtelijk maken van wijzigingen van het contractaanbod
Artikel 6 van de Regeling Transparantie zorgcontractering bepaalt dat contractvoorstellen van zorgverzekeraars moeten zijn voorzien van een duidelijke inhoudelijke toelichting. Nieuw is dat in richtsnoer 6 van de Handvatten Zorgcontractering is opgenomen dat de NZa verwacht dat zorgverzekeraars in dat verband inzichtelijk maken waar het contractaanbod inhoudelijk afwijkt van het voorgaande jaar. Dit kan bijvoorbeeld door middel van een wijzigingenoverzicht. Met name voor zorgaanbieders die digitaal contracteren – vaak met een relatief klein marktaandeel – betekent dit een belangrijke verbetering. Zij moeten in korte tijd veel contractvoorstellen beoordelen. Een helder wijzigingenoverzicht creëert ruimte om het aanbod zorgvuldig te bestuderen en gerichte vragen te stellen.
Maximale reactietermijn offerte
De regels rondom de redelijke termijn voor bestudering (artikel 7 Regeling Transparantie zorgcontractering) zijn nader gespecificeerd. In sectoren waarin de zorgaanbieder een offerte indient, geldt voortaan een maximale termijn van zes weken voor bestudering en het stellen van vragen, tenzij partijen anders overeenkomen. Hoewel deze termijn dus meer sturing geeft, is ook bepaald dat als de zorgverzekeraar niet binnen deze termijn inhoudelijk kan reageren en geen andere termijn is afgesproken, hij dit vóór het verstrijken van de termijn gemotiveerd moet melden aan de zorgaanbieder. Daarbij moet worden aangegeven binnen welke redelijke termijn alsnog een inhoudelijke reactie volgt. Een en ander past bij het uitgangspunt van de NZa dat de regeling niet beoogt partijen te verplichten een contract te sluiten of een deadline te verbinden aan het moment waarop contracten uiterlijk tot stand moeten komen. Het doel is het contracteerproces te faciliteren door transparantie over en weer te bevorderen.
Verduidelijking escalatieladders NZa
In de Handvatten Zorgcontractering besteedt de NZa ook nog expliciet aandacht aan haar toezichthoudende rol. Daarbij worden twee escalatieladders toegelicht: één voor face-to-face contractering en één voor digitale contractering. De kern van beide escalatieladder is dat partijen worden gestimuleerd om eerst zelf, met behulp van de Handvatten, in gesprek te gaan en tot een oplossing te komen. Pas wanneer dat niet tot het gewenste resultaat leidt, kan een melding worden gedaan bij de NZa en kan bemiddeling plaatsvinden.
Hoewel de wijzigingen wellicht beperkt zijn in omvang, dragen de aanpassingen in de regels over het zorginkoopproces volgens de NZa bij aan een transparanter en toekomstbestendig contracteerproces.
Vragen of wilt u meer weten over dit onderwerp? Neem dan gerust contact op met Nick Suurmond, Willemien Bischot, Lieke Bartelsman of een van onze andere specialisten op het gebied van Healthcare & Life Sciences.
