In een AI-first advocatenkantoor maken juist mensen het verschil

“We are drowning in data and starving for wisdom.”

Deze uitspraak is al jaren oud, maar raakt nu de kern van de tijd waarin we leven. Data is overvloedig aanwezig, maar data is nog geen informatie. Informatie wordt pas kennis als je er de juiste interpretatie, ordening en context aan toevoegt. En kennis wordt pas wijsheid als je weet wat het betekent voor een specifieke situatie en een specifieke cliënt. De vraag is dus: wie maakt die vertaalslag?

Voor cliënten van een advocatenkantoor is dat precies de vraag. En het is ook precies de vraag die ons bij Van Doorne drijft: hoe zetten wij AI in om niet alleen efficiënter te zijn, maar om meer te betekenen voor onze cliënten?

Bij Van Doorne geloven we dat die wijsheid niet uit een model komt, maar wel beter wordt door de combinatie van mens en technologie. AI geeft ons de schaal. Nieuwsgierigheid geeft ons de diepte. En de relatie met onze cliënten geeft ons de richting.

Wat AI ons werkelijk geeft: schaal én diepgang

De eerste associatie bij AI in de juridische wereld is tijdsbesparing. Dat klopt, maar het is niet het hele verhaal, en zeker niet het belangrijkste deel ervan.

Wat AI ons werkelijk biedt, is schaal én diepgang. We kunnen nu hoeveelheden data verwerken die voorheen simpelweg buiten bereik lagen. Duizenden contracten doorzoeken op specifieke clausules. Juridische risico’s in kaart brengen over een hele portefeuille. Internationale rechtspraak analyseren in een fractie van de tijd die dat vroeger kostte. Dat vergroot de reikwijdte en de kwaliteit van onze dienstverlening fundamenteel.

Philippine: “AI helpt bij allerlei werkzaamheden, van literatuuronderzoek tot het doorzoeken van grote datasets en het schrijven van conceptteksten. Daarmee daagt het advocaten uit om beter te worden. AI neemt het routinewerk over, zodat de aandacht volledig kan gaan naar wat er écht toe doet.”

Cliënten merken dat direct. Vraagstukken die eerder te omvangrijk of te kostbaar waren om grondig te analyseren, zijn dat nu niet meer. We kunnen complexere opdrachten aan, grotere datavolumes verwerken en tot scherpere inzichten komen. Dat is een andere belofte dan alleen maar ‘hetzelfde doen, maar goedkoper’.

Nieuwsgierigheid en relaties: wat mensen onvervangbaar maakt

Anouk: “Mensen maken uiteindelijk het verschil in de kwaliteit van juridische dienstverlening. Nu en straks. Omdat mensen kunnen luisteren naar de vraag van de cliënt. Omdat ze de vraag achter de vraag kunnen ontrafelen. Omdat ze de context kunnen meewegen, zowel in rationele als in emotionele zin.”

Er is één eigenschap die keer op keer terugkomt bij advocaten die echt het verschil maken: nieuwsgierigheid. Niet alleen naar wat de wet zegt, maar naar wat de cliënt werkelijk nodig heeft. Nieuwsgierigheid naar de dynamiek achter de deal. Naar wat er nog niet gezegd is maar wél speelt. En naar de snelle technologische ontwikkelingen en hoe die het beste ingezet kunnen worden. Kennis wordt toegankelijker, mede dankzij AI. Wie zich alleen onderscheidt op kennis, onderscheidt zich straks op niets. Maar wie nieuwsgierig blijft naar de mens achter de opdracht, voegt iets toe dat geen tool kan repliceren.

Diezelfde logica geldt voor relaties. De beste inzichten ontstaan niet in je eentje achter een bureau, maar in gesprek met collega’s, cliënten en mensen buiten je eigen vakgebied. Het is iets waar cliënten ons nu al op waarderen: de bereidheid om vanuit diverse teams samen te werken en het juiste netwerk in te zetten. AI versterkt dat. Er komt meer tijd vrij voor de gesprekken die er echt toe doen. Tijd om de relatie te verdiepen. Tijd om écht partner te zijn van de cliënt, niet alleen juridisch adviseur.

Partner in de AI-transformatie van onze cliënten

Hoe ziet dat er in de praktijk uit? Onze cliënten zijn zelf natuurlijk ook bezig met AI. Ze implementeren het in hun processen, contractbeheer en compliance. Daarbij lopen ze tegen vragen aan waarbij juridische kennis en proceskennis samenkomen.

Omdat wij bij Van Doorne zelf voorop lopen in de AI-transformatie, zijn we in een unieke positie om hen daarin te ondersteunen. De inzet van AI vraagt om een andere manier van denken over ons werk en de processen in een organisatie. Doordat we de juridische inhoud volledig begrijpen, weten we waar de nuances liggen die belangrijk zijn om op te halen bij een cliënt. Daarnaast begrijpen we hoe AI-processen werken, waar de risico’s en beperkingen zitten, wat er juridisch geregeld moet worden rondom AI-gebruik en welke governance daarvoor nodig is. Zo kunnen we niet alleen AI-ondersteund adviseren, maar cliënten ook helpen bij de inzet van AI in hun eigen juridische processen.

Van tool naar beweging: de AI Summer

Het hebben van een goed AI-platform is een begin, maar het is niet genoeg. Dat was de conclusie waarmee Van Doorne de transformatie aanging.

Toen de contouren van de AI-revolutie zichtbaar werden, voerde het bestuur een strategische analyse uit. Veel was toen nog onduidelijk, maar één ding was zeker: dit was meer dan alleen maar wat mooi nieuw gereedschap. Het ging om een fundamentele transformatie. Daarom kozen we voor een brede en integrale aanpak. Als technologiepartner koos Van Doorne bewust voor Legora, een partij die aansluit bij onze waarden rondom informatiebeveiliging en verantwoord gebruik. Maar technologie alleen maakt de beweging niet. Het innovatieteam werd uitgebreid van één naar drie legal tech specialisten en twee senior advocaten werden deels vrijgemaakt om de transformatie te begeleiden. Niet om met een klein team aan de zijlijn te experimenteren, maar om een beweging door het hele kantoor op gang te brengen.

Dat resulteerde in de AI Summer: trainingen, workshops en experimenten voor alle medewerkers, van advocaten tot ondersteunende teams.

Philippine: “Het effect was groot: niet alleen een voorhoede maakt nu gebruik van AI voor juridische werkzaamheden, ook de ondersteunende teams omarmen het vol enthousiasme. En dat is cruciaal, want we weten dat medewerkers bij veel organisaties nauwelijks worden geholpen bij die transitie. Wij willen onze mensen daar wél toe in staat stellen.”

Always in beta

Wat AI invoeren uiteindelijk is, is een cultuurverandering. Geen blauwdruk voor succes, geen kant-en-klaar antwoord op hoe het moet. Wel een houding die je kiest. Niemand kan met zekerheid vijf jaar vooruitkijken. Wat we wel weten: stilzitten is geen optie.

Anouk: “Er bestaat niet zoiets als een ‘AI-organisatiecultuur’. Er bestaat wel een organisatiecultuur die goed kan omgaan met turbulente en snel veranderende omgevingen. Daarom kiezen we voor een ‘always in beta’-houding: continu leren, experimenteren, bijsturen. Niet wachten tot de toekomst duidelijk wordt, maar er actief naartoe bewegen.”

Dat is waar we voor staan. En dat is waarom we dit doen.