Belastingplan 2027: meer fiscale ruimte voor de woonopgave van woningcorporaties
Op 15 september 2026 heeft staatssecretaris Eerenberg van Financiën het pakket Belastingplan 2027 aan de Tweede Kamer aangeboden. Uit het nieuwsbericht van de Rijksoverheid blijkt dat het kabinet de investeringscapaciteit van woningcorporaties wil vergroten, zodat zij meer sociale huurwoningen kunnen bouwen en bestaande woningen kunnen transformeren en verduurzamen. De maatregelen zijn nog voorstellen en kunnen tijdens de parlementaire behandeling wijzigen.[1]
Demografische ontwikkeling en de woonopgave
De gevolgen van dubbele vergrijzing, krimp- vs. groeiregio’s migratie zijn ontwikkelingen die Van Doorne centraal stelt binnen de transitie Demografische ontwikkeling. In de aanbiedingsbrief benadrukt het kabinet de maatschappelijke taak van woningcorporaties: het waarborgen van voldoende, betaalbare en passende huisvesting. Volgens de daarin aangehaalde financiële doorrekening hebben woningcorporaties tot en met 2034 onvoldoende investeringsruimte om de Nationale Prestatieafspraken uit te voeren. De aangekondigde fiscale maatregelen moeten bijdragen aan meer ruimte voor nieuwbouw, transformatie en verduurzaming.[2] Van Doorne denkt graag mee om dit ook juridisch en fiscaal mogelijk te maken, reden waarom we hierna de fiscale wijzigingen toelichten.
Nieuwe overdrachtsbelastingvrijstelling voor onderlinge vastgoedoverdrachten
Het kabinet stelt voor om vanaf 2027 een vrijstelling van overdrachtsbelasting te introduceren voor de onderlinge overdracht van sociale huurwoningen tussen woningcorporaties. De voorwaarden van de bestaande vrijstelling voor taakoverdracht maken dergelijke overdrachten volgens de factsheetbundel nu complex en soms onmogelijk zonder overdrachtsbelasting.[3]
De voorgestelde nieuwe vrijstelling geldt voor een verkrijging door een toegelaten instelling van een andere toegelaten instelling. Het vastgoed moet door de overdragende instelling direct vóór de verkrijging zijn gebruikt voor de in de voorgestelde bepaling aangewezen diensten van algemeen economisch belang. Daarmee beoogt het kabinet fiscale belemmeringen voor onderlinge overdrachten weg te nemen en de solidariteit tussen corporaties te ondersteunen.[4]
Het betreft dus geen algemene vrijstelling voor iedere vastgoedaankoop door een woningcorporatie: zowel de betrokken instellingen als het gebruik van het vastgoed zijn bepalend.[5]
Uitzondering op Vpb-renteaftrekbeperking aangekondigd
Daarnaast kondigt de aanbiedingsbrief een gerichte uitzondering voor woningcorporaties op de generieke renteaftrekbeperking, de zogenoemde “earningsstrippingmaatregel“, aan. Deze uitzondering wordt uitgewerkt in een nota van wijziging op het wetsvoorstel Belastingplan 2027. Het Rijksoverheid-nieuwsbericht noemt 2029 als beoogd ingangsjaar.[6]
Het gaat daarmee om een uitzondering voor woningcorporaties, niet om een algemene afschaffing van de renteaftrekbeperking voor ondernemingen. Het kabinet wil hiermee de financiële slagkracht van woningcorporaties versterken en ruimte bieden om nieuwe projecten voor te bereiden.[7]
Lager overdrachtsbelastingtarief voor woning, niet zijnde een hoofdverblijf
Verder wordt voorgesteld het algemene woningtarief in de overdrachtsbelasting in 2027 te verlagen van 8% naar 7%. Dit tarief geldt bij de verkrijging van woningen die niet als eigen hoofdverblijf zullen worden gebruikt, zoals verhuurwoningen. Het tarief van 2% voor eigen bewoning en de startersvrijstelling blijven volgens de factsheetbundel ongewijzigd.[8]
De tariefsverlaging moet de rentabiliteit van investeringen in huurwoningen verbeteren. De factsheetbundel kwalificeert het verwachte effect op het woningaanbod als positief maar beperkt, mede vanwege andere belemmeringen op de woningmarkt.[9]
Belang voor de praktijk
De voorstellen geven aanleiding om bij voorgenomen transacties en investeringen de volgende punten te betrekken:
- Toets bij onderlinge vastgoedoverdrachten of beide partijen toegelaten instellingen zijn en of het voorafgaande gebruik van het vastgoed binnen de voorgestelde vrijstelling valt.[10]
- Volg voor de renteaftrek op de renteaftrekbeperking de aangekondigde nota van wijziging: daarin moet de gerichte uitzondering voor woningcorporaties worden uitgewerkt.[11]
- Maak in de financiële planning onderscheid tussen de voor 2027 voorgestelde overdrachtsbelastingmaatregelen en de voor 2029 aangekondigde wijziging van de renteaftrekbeperking.[12]
De behandeling van het pakket in de Tweede Kamer begint volgens het nieuwsbericht in oktober, gevolgd door behandeling in de Eerste Kamer in december. De plannen kunnen daarbij nog wijzigen.[13] Wij houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten, maar mochten er in de tussentijd vragen zijn, neem dan gerust contact op.
[1]Rijksoverheid, nieuwsbericht Belastingplan 2027, 15 september 2026, inleiding en onderdeel ‘Geluiden uit de samenleving’. Zie https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/09/15/belastingplan-2027-voorstellen-voor-beter-werkend-belastingstelsel-en-gezonde-overheidsfinancien.
[2] Aanbiedingsbrief pakket Belastingplan 2027, kenmerk 2026-0000359923, p. 5; Rijksoverheid, nieuwsbericht Belastingplan 2027, 15 september 2026, onderdeel ‘Geluiden uit de samenleving’.
[3] Rijksoverheid, nieuwsbericht Belastingplan 2027, 15 september 2026; Factsheetbundel pakket Belastingplan 2027, p. 19, ‘Nieuwe vrijstelling overdrachtsbelasting voor woningcorporaties’.
[4] Voorstel van wet Belastingplan 2027, art. XXI, onderdeel B, p. 10 (voorgesteld art. 15, eerste lid, onderdeel d, Wet op belastingen van rechtsverkeer); Factsheetbundel pakket Belastingplan 2027, p. 19.
[5] Voorstel van wet Belastingplan 2027, art. XXI, onderdeel B, p. 10.
[6] Aanbiedingsbrief pakket Belastingplan 2027, kenmerk 2026-0000359923, p. 5; Rijksoverheid, nieuwsbericht Belastingplan 2027, 15 september 2026, onderdeel ‘Geluiden uit de samenleving’.
[7] Aanbiedingsbrief pakket Belastingplan 2027, kenmerk 2026-0000359923, p. 5, ‘Uitzondering woningcorporaties van renteaftrekbeperking’.
[8] Voorstel van wet Belastingplan 2027, art. XXI, onderdeel A, p. 10; Factsheetbundel pakket Belastingplan 2027, p. 18; Rijksoverheid, nieuwsbericht Belastingplan 2027, 15 september 2026.
[9] Factsheetbundel pakket Belastingplan 2027, p. 18, ‘Verlaging algemeen woningtarief van 8% naar 7%’.
[10] Voorstel van wet Belastingplan 2027, art. XXI, onderdeel B, p. 10.
[11] Aanbiedingsbrief pakket Belastingplan 2027, kenmerk 2026-0000359923, p. 5.
[12] Rijksoverheid, nieuwsbericht Belastingplan 2027, 15 september 2026, onderdeel ‘Geluiden uit de samenleving’.
[13] Rijksoverheid, nieuwsbericht Belastingplan 2027, 15 september 2026, onderdeel ‘Vervolg’.
