Waarmee kunnen wij u helpen?

    Artikel

    Commercial contracts: Bent u klaar voor de Brexit?

  • NL EN
  • Kernpunten

    • Toepasselijk recht onzeker als een zaak voor een Engelse rechter wordt gebracht
    • Bevoegdheidsclausule in algemene voorwaarden kan onvoldoende zijn
      • Het consumentenrecht kan aandacht vragen als het om afwijkende toekomstige regelgeving gaat

    Toepasselijk recht onzeker als een zaak voor de Engelse rechter wordt gebracht

    Indien partijen in hun overeenkomst geen rechtskeuze hebben opgenomen, bepalen de EU-rechters op basis van de Rome I- Verordening welk recht van toepassing is. Momenteel passen de rechtbanken in het Verenigd Koninkrijk die Verordening ook toe. Dit zal echter veranderen na afloop van de overgangsperiode (aangezien de Rome I-Verordening dan niet langer van toepassing zal zijn op het Verenigd Koninkrijk). Mocht een partij daarna een gerechtelijke procedure starten in het Verenigd Koninkrijk (en mits de rechtbanken van het Verenigd Koninkrijk bevoegd zijn uiteraard), dan zullen de rechtbanken van het Verenigd Koninkrijk het toepasselijke recht bepalen op basis van hun eigen regels van internationaal privaatrecht, in plaats van op basis van de Rome I-Verordening.

    Op dit moment is het nog onzeker welke regels of voorschriften zullen worden toegepast.

    Sommigen menen dat de rechters in het Verenigd Koninkrijk de voorloper van de Rome I-Verordening, het EVO-Verdrag, zullen toepassen (waar het Verenigd Koninkrijk partij bij zal blijven, zelfs nadat het de EU heeft verlaten). Anderen beweren dat de rechters in het Verenigd Koninkrijk het algemeen recht zullen toepassen. Weer anderen menen nog steeds dat de Britse regering relevante bepalingen van de Rome I-Verordening zal omzetten in nationaal recht. Let op: deze kwestie is alleen aan de orde als er een procedure wordt gestart voor een van de rechtbanken in het Verenigd Koninkrijk; als er een procedure wordt gestart voor de rechters in de EU, zullen de rechtbanken van de EU de Rome I-Verordening blijven toepassen - ook als er Britse partijen bij betrokken zijn.

    Bevoegdheidsclausule in algemene voorwaarden kan onvoldoende zijn

    Na de overgangsperiode zal het Verenigd Koninkrijk geen partij meer zijn bij de Brussel I bis-Verordening, waarin wordt bepaald welke rechtbanken bevoegd zijn en of buitenlandse beslissingen ten uitvoer kunnen worden gelegd. In plaats daarvan leek het er in eerste instantie op dat de rechtbanken van het Verenigd Koninkrijk het Haags Forumkeuzeverdrag zouden gaan toepassen. Het Verenigd Koninkrijk had eind december 2018 namelijk een akte tot toetreding tot het Haags Forumkeuzeverdrag ingediend. Dit Verdrag lijkt wat de bepalingen omtrent bevoegdheid betreft, veel strikter te zijn dan de Brussel I bis-Verordening. In de Engelse tekst van het Haags Forumkeuzeverdrag wordt uitdrukkelijk verwezen naar een "exclusive choice of court agreement". Deze formulering suggereert dat de partijen onderling overeenstemming moeten bereiken over het bevoegde gerecht. Dit doet de vraag rijzen of een eenzijdige forumkeuzeclausule in algemene voorwaarden - die niet uitdrukkelijk tussen de partijen wordt overeengekomen - wel aan deze eis voldoet.

    Het Verenigd Koninkrijk heeft begin dit jaar echter de akte tot toetreding tot het Haags Forumkeuzeverdrag ingetrokken. Bij de intrekking van de akte heeft het Verenigd Koninkrijk verklaard dat het de intentie heeft om een nieuwe akte tot toetreding in te dienen op een gepast moment vóór het einde van de overgangsperiode. Dit is nog niet gebeurd.

    Inmiddels heeft het Verenigd Koninkrijk wél een formeel verzoek tot toetreding tot het Verdrag van Lugano ingediend. Hoewel landen als Noorwegen, IJsland en Zwitserland al hebben aangegeven de toetreding te ondersteunen, lijkt de Europese Commissie voor nu de boot af te houden. Indien het Verenigd Koninkrijk inderdaad partij wordt bij het Verdrag van Lugano, dan blijven de gevolgen voor wat betreft bevoegdheid en tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen na 31 december 2020 vrij beperkt. De bepalingen van dit verdrag zijn namelijk in hoge mate gelijk aan de bepalingen van de voorloper van de Brussel I-bis Verordening.

    Het consumentenrecht kan aandacht vragen als het om afwijkende toekomstige regelgeving gaat

    Iedere EU-lidstaat (inclusief het Verenigd Koninkrijk) heeft het EU-consumentenrecht omgezet in nationaal recht. We verwachten niet dat de Brexit hier veel invloed op zal hebben - hoewel er natuurlijk wel problemen kunnen ontstaan wanneer de rechters in het Verenigd Koninkrijk dit EU-consumentenrecht anders gaan uitleggen dan het Hof van Justitie van de EU. Er komt een einde aan de rechtsmacht van het Hof van Justitie van de EU. De relevante vraag wordt daarmee hoe het Verenigd Koninkrijk vervolgens om zal gaan met de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de EU. Dit kan mogelijk gevolgen gaan hebben voor de uitoefening van consumentenrechten. We verwachten als het gaat om toekomstig consumentenrecht dat het EU-consumentenrecht en het Britse (nationale) consumentenrecht zullen verschillen, aangezien het Verenigd Koninkrijk niet langer verplicht zal zijn de vele regels die de EU op dit gebied momenteel ontwikkelt, te implementeren en te handhaven. In principe zijn uiteenlopende systemen op zich niet noodzakelijkerwijs problematisch. Dit kan echter veranderen als zou blijken dat de nationale regels die in het Verenigd Koninkrijk worden toegepast, strenger zijn dan de regels die door de EU zijn ontwikkeld. 

    Praktisch advies voor (het opstellen van) commerciële contracten

    Gezien alle bovengenoemde onzekerheden adviseren wij om altijd een rechts- en forumkeuzeclausule in contracten op te nemen. Indien uw contracten een dergelijke clausule niet bevatten (of indien deze alleen in de toepasselijke algemene voorwaarden zijn opgenomen), adviseren wij u om in een aanvullende overeenkomst (een zogenaamd amendment) op de bestaande overeenkomst alsnog  overeenstemming te bereiken over rechts- en forumkeuze. Op die manier vermijden beide partijen onnodige onzekerheden en kunnen zij zich op ondernemen én hun onderneming blijven richten.

    Zie ook de artikelen over de impact van Brexit in andere praktijkgebieden. Voor een meer gedetailleerde analyse van de impact van Brexit op uw bedrijf, aarzel niet om contact op te nemen met een van onze experts.

    Meer over

    Lisette Bieleveld

    Partner, Advocaat

    Lisette geeft leiding aan het team Commercial van Van Doorne. Zij adviseert, schrijft contracten en procedeert ten behoeve van nationale en internationale ondernemingen en organisaties op het gebied van talloze commerciële contracten zoals (grensoverschrijdende) agentuur, franchise- en distributiecontracten, (grensoverschrijdende) koop/verkoopovereenkomsten (inclusief algemene voorwaarden, sourcing en raamwerkovereenkomsten), licentiecontracten, geheimhoudingsovereenkomsten (non-disclosure), knowhowbescherming, zakelijke dienstverleningscontracten en samenwerkingsovereenkomsten.

    Alexandra Weidner

    Advocaat

    Alexandra is verbonden aan het team Commercial. Zij is gespecialiseerd in het opstellen en beoordelen van en het adviseren over diverse soorten (grensoverschrijdende) overeenkomsten variërend van agentuur-, distributie- en franchiseovereenkomsten, (ver)koopovereenkomsten tot (het gebruik van) algemene voorwaarden. Ook adviseert zij over internationaal privaatrechtelijke kwesties die met de hiervoor genoemde overeenkomsten samenhangen alsmede over het internationaal privaatrecht in bredere zin. Daarnaast komen e-commerce, consumenten- en aansprakelijkheidsrecht frequent aan bod. Alexandra is Duitstalig. Zij is lid van de Duits-Nederlandse Advocatenvereniging (DNRV) en van de Vereniging voor Distributie-, Franchise- en Agentuurrecht (DFA).

    Florence Verbeek

    Advocaat

    Florence is gespecialiseerd in (internationaal) commercieel contracten-recht. Zij houdt zich met name bezig met het opstellen en beoordelen van (in)koopcontracten, (grensoverschrijdende) distributie-, franchise- en agentuurovereenkomsten en algemene voorwaarden. Florence procedeert ook regelmatig in commerciële geschillen. Daarnaast adviseert zij zowel nationale als internationale cliënten op het gebied van consumenten- en aansprakelijkheidsrecht, e-commerce en internationaal privaatrecht. Florence is native speaker Engels.