Waar kunnen we u mee helpen?

    Artikel

    Hardere aanpak van fouten en fraude in de zorg

    Het ministerie van VWS heeft recent een nieuw plan voor de aanpak van fouten en fraude in de zorg gepubliceerd. Het nieuwe plan ‘Rechtmatige Zorg’ heeft als doel de onrechtmatigheden in de zorg in deze kabinetsperiode fors te verminderen. Het ministerie beoogt dit doel te bereiken aan de hand van een drie-sporen-beleid en het opstarten van nieuwe initiatieven.

    Het programmaplan splitst onrechtmatigheden in de zorg uit in twee categorieën: fouten en fraude. Bij fouten worden regels als gevolg van onduidelijkheid, vergissingen of onoplettendheid onbedoeld overtreden. Van fraude is sprake als opzettelijk en doelbewust in strijd wordt gehandeld met de regels met het oog op eigen of andermans (financieel) gewin. Ondanks dat de mate van verwijtbaarheid heel verschillend is, pakt het ministerie alle onrechtmatigheden aan.

    Het beleid heeft de volgende drie sporen:

    • Het voorkomen van fouten en fraude;
    • De focus op vijf specifieke zorgsectoren met per sector de inzet op preventie, controle, handhaving en ketenbrede samenwerking;
    • Wetgevingstrajecten die bijdragen aan het voorkomen en bestrijden van fouten en fraude. 

    Focussectoren

    Op vijf specifieke zorgsectoren wordt een focus gelegd: de medisch specialistische zorg (MSZ), de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), de mondzorg (MZ), de wijkverpleging (WVP) en het persoonsgebonden budget (pgb). Volgens het ministerie hebben deze sectoren een verhoogd risico op fouten en fraude.

    Per sector zet het ministerie in op preventie, controle, handhaving en ketenbrede samenwerking aan de hand van de volgende (sub)doelstellingen:

    • Preventie: de sector registreert en factureert correct. Potentiële fraudeurs worden zoveel mogelijk belemmerd toegang te krijgen tot de zorg; 
    • Controle: onrechtmatigheden worden op tijd gesignaleerd en er wordt proactief op geacteerd;
    •  Handhaving: tijdig signaleren en actief verzamelen van vermoedens van fouten en fraudem leidt op basis van gedegen onderzoek tot passende maatregelen;
    • Ketenbrede samenwerking: er wordt actief regie gevoerd op de keten en beter samengewerkt door alle partijen in de keten, wat leidt tot een efficiëntere en effectievere aanpak van fouten en fraude.

    Wijkverpleging

    Voor de wijkverpleging is een plan in de maak om contractering te bevorderen. Uit onderzoek blijkt dat ongecontracteerde aanbieders in de wijkverpleging per patiënt gemiddeld meer uren declareren dan gecontracteerde aanbieders. Het ministerie concludeert daaruit dat de hogere kosten van niet-gecontracteerde zorg in de wijkverpleging veroorzaakt worden door een minder doelmatige inzet van personeel en willen dit aanpakken. 

    Medisch specialistische zorg

    Voor de medisch specialistische zorg maakt de NZa samen met branchepartijen een risicoanalyse van het declaratieproces op onrechtmatigheden. In vervolg daarop zal samen met genoemde organisaties en de handhavingspartijen worden gekeken welke actie, interventie of beheersmaatregel het beste past bij de mogelijk geconstateerde risico’s. De risicoanalyse wordt uiterlijk eind 2018 opgeleverd.

    Nieuw wetsvoorstel

    In het programmaplan wordt een nieuw wetsvoorstel aangekondigd om betere gegevensuitwisseling mogelijk te maken voor de aanpak van fouten en fraude in de zorg: het wetsvoorstel IKZ en Waarschuwingsregister. Het wetsvoorstel wordt dit jaar nog aan de Tweede Kamer toegezonden.

    Partijen die samenwerken met het Informatie Knooppunt Zorgfraude (“IKZ”) krijgen in het wetsvoorstel meer wettelijke mogelijkheden om bij fraudesignalen gegevens uit te wisselen met het IKZ. Toezichthouders en handhavers kunnen daardoor effectiever reageren op fraudesignalen. Daarnaast wilt het ministerie dat gemeenten zich aansluiten op het IKZ en wordt ook de Sociale Verzekeringsbank (“SVB”) opgenomen in het wetsvoorstel vanwege de informatiepositie die de SVB heeft in het werkveld van de pgb’s.

    In hetzelfde wetsvoorstel wordt een juridische basis gelegd voor het Waarschuwingsregister Zorg. Doel daarvan is het zorgverzekeraars, zorgkantoren en gemeenten mogelijk te maken gegevens uit te wisselen over bij hen bekende fraudeurs. Zorgverzekeraars Nederland en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten hebben voor de ontwikkeling van dit register een subsidie ontvangen van VWS.

    Het plan van het ministerie van VWS vindt u hier.

    Voor vragen of meer informatie over onrechtmatigheden in de zorg kunt u contact opnemen met Willemien Bischot of Lieke Bartelsman.